Pse kemi dyllë në vesh dhe a duhet ta heqim?
4 min lexim Publikuar më Përditësuar më
Dylli mbron veshin dhe zakonisht nuk duhet hequr
Është e vërtetë se dylli mbron veshin; është mit se duhet ta heqësh rregullisht me shkopinj me pambuk. Prania e tij është normale. Zakonisht, veshi e largon vetë dyllin e vjetër. Heqja mund të nevojitet kur ai grumbullohet, shkakton shqetësime ose pengon mjekun të kontrollojë veshin.
Gjëndrat në lëkurën e kanalit të jashtëm të veshit prodhojnë dyllin, që quhet edhe cerumen. Ai kap pluhurin dhe papastërtitë, lubrifikon lëkurën dhe ndihmon në mbrojtjen kundër mikrobeve. Pra, dylli që sheh nuk është vetvetiu shenjë e higjienës së dobët.
Synimi i kujdesit të zakonshëm nuk është një kanal pa asnjë gjurmë dylli. Pastrimi i tepërt mund të largojë shtresën mbrojtëse dhe ta lërë lëkurën të thatë e të irrituar. Dylli ka një punë për të bërë, edhe kur pamja e tij të duket e pakëndshme.
Si largohet vetë dylli?
Lëkura e kanalit lëviz ngadalë drejt hyrjes së veshit. Bashkë me të lëvizin dylli i vjetër dhe qelizat e vdekura të lëkurës. Përtypja dhe lëvizjet e nofullës e ndihmojnë këtë proces. Kur arrin te hyrja, dylli zakonisht thahet, shkëputet dhe bie.
Ky mekanizëm shpjegon pse pjesa e brendshme e kanalit zakonisht nuk kërkon pastrim rutinë. Kujdesi për pjesën e dukshme të veshit është ndryshe nga futja e një sendi brenda kanalit. Ndjesia se duhet pastruar më thellë nuk tregon se veshi ka nevojë për këtë.
Megjithatë, pastrimi natyror nuk funksionon gjithmonë mjaftueshëm. Dylli mund të grumbullohet ose të ngurtësohet. Kanalet e ngushta dhe qimet e shumta brenda tyre mund ta favorizojnë grumbullimin. Edhe aparatet e dëgjimit, tapat dhe kufjet që futen në vesh mund të kontribuojnë në këtë problem.
Pse shkopinjtë me pambuk dhe qirinjtë nuk janë zgjidhje?
Një shkop me pambuk mund të nxjerrë pak dyllë që shihet në majën e tij. Por kjo nuk provon se ka pastruar kanalin. Ai mund të shtyjë pjesën tjetër më thellë dhe ta ngjeshë, duke krijuar ose përkeqësuar një bllokim.
Lëkura e kanalit dhe daullja e veshit janë delikate. Futja e shkopinjve ose sendeve të tjera mund t'i dëmtojë. Rreziku nuk lidhet vetëm me sa fort e shtyn sendin: vetë përpjekja për të arritur dyllin brenda kanalit mund ta zhvendosë aty ku largohet më vështirë.
As qirinjtë për veshët nuk janë metodë e sigurt. Nuk ka prova shkencore që mbështesin efektshmërinë e tyre për heqjen e dyllit. Ata mund të shkaktojnë djegie, të lënë dyllë qiriu në kanal ose të dëmtojnë daullen. Etiketa si “natyral” nuk e bën një produkt të sigurt për veshin.
Kur nevojitet kontroll profesional?
Një grumbullim dylli mund të shoqërohet me ndjesi bllokimi, dëgjim të dobësuar, dhimbje, kruarje, zhurmë në vesh ose marramendje. Por këto shenja mund të kenë edhe shkaqe të tjera. Vetëm nga ndjesia e bllokimit nuk mund të dallosh nëse problemi është dylli.
Për dhimbje, ndryshim të dëgjimit, rrjedhje nga veshi ose bllokim që vazhdon, kërko vlerësim te mjeku i familjes ose te specialisti i veshit, hundës dhe fytit.
Profesionisti kontrollon kanalin dhe daullen përpara se të zgjedhë trajtimin. Kur nevojitet, ai mund ta heqë dyllin me thithje ose mjete të posaçme. Zgjedhja varet nga gjendja e veshit dhe nga historia mjekësore, përfshirë operacionet apo dëmtimet e mëparshme të daulles.
Pikat për veshët nuk janë të përshtatshme në çdo rast, veçanërisht kur daullja ka një vrimë. Kjo është një arsye tjetër pse shqetësimet nuk duhen trajtuar automatikisht si “thjesht dyllë”. Prania normale e dyllit dhe një bllokim që kërkon trajtim janë gjëra të ndryshme.
Burimet
-
Earwax build-upNHS
-
Earwax blockage — Symptoms and causesMayo Clinic
-
Earwax (Cerumen Impaction)ENT Health — American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery Foundation
-
Are Ear Candles a Safe Option for Removing Earwax?ENT Health — American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery Foundation