Çfarë duhet të bësh kur të rrjedh gjak nga hunda?
3 min lexim Publikuar më
Çfarë të bësh menjëherë
Është mit që duhet ta kthesh kokën prapa kur të rrjedh gjak nga hunda. Veprimi i duhur është të ulesh, të anosh përpara dhe të shtrëngosh pjesën e butë të hundës për 10–15 minuta. Mbaje shtypjen pa ndërprerje dhe merr frymë nga goja.
Këta janë hapa të përgjithshëm të ndihmës së parë për një gjakrrjedhje të zakonshme. Nëse gjaku rrjedh shumë ose ke vështirësi në frymëmarrje, kërko ndihmë menjëherë. Mos prit të përfundojë koha e shtypjes.
- Ulu drejt dhe ano pak përpara. Mbaje edhe kokën të anuar përpara dhe gojën hapur.
- Shtrëngo pjesën e butë të hundës. Përdor gishtin e madh dhe gishtin tregues, menjëherë mbi vrimat e hundës. Shtrëngo të dyja anët së bashku.
- Mbaje shtypjen për 10–15 minuta. Shiko orën për të matur kohën. Mos e lësho hundën vazhdimisht për të kontrolluar gjakun.
- Merr frymë nga goja. Nëse të vjen gjak në gojë, pështyje në një enë ose pecetë, në vend që ta gëlltisësh.
Shtypja ndihmon të ndalet rrjedhja nga enët e gjakut. Vendosi gishtat te pjesa e butë poshtë kockës së hundës, jo lart, te pjesa e fortë.
Pse kthimi i kokës prapa është gabim
Kur e kthen kokën prapa, gjaku mund të kalojë drejt fytit. Mund të duket sikur rrjedhja është ndalur, sepse nuk e sheh më të dalë nga hunda. Por ndryshimi i drejtimit të gjakut nuk e ndal gjakrrjedhjen.
Gjaku që kalon në fyt mund të shkaktojë mbytje ose shqetësim të stomakut. Gëlltitja e tij mund të sjellë edhe të vjella. Prandaj, qëndro ulur dhe i anuar përpara, që gjaku të dalë jashtë.
Mos u shtri për të ndalur gjakun. Pozicioni drejt dhe animi përpara janë pjesë e ndihmës së parë. Nëse po ndihmon dikë tjetër, shpjegoja qetësisht pozicionin dhe mënyrën e shtrëngimit të hundës.
Kur duhet mjeku dhe kur duhet urgjenca
Për ndihmë profesionale, drejtohu te mjeku i familjes për gjakrrjedhje të përsëritura dhe te urgjenca e spitalit ose shërbimi lokal i urgjencës për shenjat e mëposhtme.
- Gjaku nuk ndalet pas 10–15 minutash shtypjeje të pandërprerë.
- Rrjedhja duket e madhe ose gëlltit aq shumë gjak sa vjell.
- Ndihesh i dobët, të merren mendtë ose ndihesh sikur do të të bjerë të fikët.
- Ke vështirësi në frymëmarrje.
- Gjakrrjedhja nisi pas një goditjeje në kokë, një rënieje ose një dëmtimi të fytyrës.
Telefono shërbimin lokal të urgjencës nëse ke vështirësi në frymëmarrje, ndjesi të fikëti ose gjakrrjedhje të madhe. Mos drejto vetë makinën për të shkuar në urgjencë.
Gjakrrjedhjet e shpeshta, edhe kur ndalen, duhen vlerësuar nga mjeku. Kjo vlen veçanërisht nëse merr barna që pengojnë mpiksjen e gjakut ose ke një çrregullim të mpiksjes. Trego emrat e barnave që përdor; ndryshimet e trajtimit i vendos profesionisti shëndetësor.
Çfarë të bësh pasi gjaku të ndalet
Për 24 orët pas ndalimit, shmang fryrjen dhe ngacmimin e hundës. Mos hiq koret që formohen brenda saj. Shmang edhe pijet e nxehta, alkoolin, ngritjen e peshave dhe ushtrimet e rënda.
Tharja brenda hundës, ngacmimi me gisht dhe fryrja e fortë mund të dëmtojnë enët e vogla të gjakut. Ndonjëherë shkaku nuk është i qartë. Mos nxirr përfundime për një sëmundje vetëm nga një episod; nëse gjakrrjedhja përsëritet pa shkak të dukshëm, cakto një vizitë.
Burimet
-
NosebleedNHS
-
Nosebleeds: First aidMayo Clinic
-
NosebleedsMinistry of Health, Singapore