Sa herë rreh zemra në ditë dhe si funksionon ajo?

Sa herë rreh zemra në ditë?

Zemra rreh rreth 100 mijë herë në ditë. Ky është një vlerësim i përgjithshëm, jo një numër i pandryshueshëm për çdo njeri. Zemra jote e përshtat shpejtësinë sipas nevojave të trupit. Kur lëviz, zakonisht rreh më shpejt. Gjatë gjumit, rrahjet mund të ngadalësohen.

Numri i rrahjeve në një minutë quhet frekuencë kardiake. Në jetën e përditshme, zakonisht e njeh si puls. Për të kuptuar si punon zemra jote, ka më shumë vlerë të njohësh pulsin në pushim dhe ndryshimet e tij sesa të përpiqesh të numërosh çdo rrahje të ditës.

Si e pompon zemra gjakun?

Zemra është një organ muskulor që shtyn gjakun nëpër trup. Gjaku çon oksigjen dhe lëndë ushqyese te indet dhe merr prej tyre dioksidin e karbonit e mbetjet. Zemra ka katër dhoma: dy sipër dhe dy poshtë. Dhomat e sipërme quhen atriume, ndërsa të poshtmet quhen barkushe.

Për ta kuptuar më lehtë, ndiq rrugën që bën gjaku:

1. Gjaku që kthehet nga trupi, me më pak oksigjen, hyn në atriumin e djathtë. Më pas kalon në barkushen e djathtë.
2. Barkushja e djathtë e shtyn gjakun drejt mushkërive. Atje gjaku merr oksigjen dhe lëshon dioksidin e karbonit.
3. Gjaku me oksigjen kthehet në atriumin e majtë dhe kalon në barkushen e majtë.
4. Barkushja e majtë e shtyn gjakun në aortë, arterien kryesore që e çon drejt pjesëve të tjera të trupit.

Valvulat veprojnë si porta: hapen dhe mbyllen që gjaku të ecë në drejtimin e duhur. Me tkurrjen e muskulit, zemra e shtyn gjakun përpara. Kështu, ana e djathtë e dërgon drejt mushkërive, ndërsa ana e majtë drejt trupit.

Cili është pulsi normal në pushim?

Për shumicën e të rriturve, pulsi normal në pushim është 60–100 rrahje në minutë. Kjo vlen kur je zgjuar, i qetë dhe pa bërë aktivitet fizik. Një matje menjëherë pasi ke ngjitur shkallët nuk tregon pulsin tënd në pushim.

Te njerëzit që stërviten rregullisht, sidomos sportistët, pulsi në pushim mund të jetë nën 60. Kjo nuk tregon gjithmonë problem. Disa barna gjithashtu e ngadalësojnë zemrën. Prandaj, mos e gjyko gjendjen tënde vetëm nga një shifër: rëndësi kanë edhe simptomat, barnat që merr dhe ajo që është e zakonshme për ty.

Për ta matur, ulu dhe qetësohu. Vendos lehtë gishtin tregues dhe të mesit në pjesën e brendshme të kyçit, poshtë gishtit të madh. Numëro rrahjet për 60 sekonda. Nëse do të krahasosh matjet, bëji në kushte sa më të ngjashme, për shembull në mëngjes, para aktivitetit.

Pse ndryshojnë rrahjet dhe kur duhet të kërkosh ndihmë?

Zemra nuk punon gjithë ditën me të njëjtën shpejtësi. Ndryshimet shpesh pasqyrojnë atë që po bën ose po ndien:

• Aktiviteti fizik: muskujt kërkojnë më shumë oksigjen, ndaj zemra pompon më shumë gjak dhe rreh më shpejt.
• Emocionet dhe dhimbja: stresi, ankthi ose dhimbja mund ta rrisin pulsin.
• Temperatura: rritja e temperaturës së trupit mund t'i shpejtojë rrahjet.
• Gjumi dhe barnat: gjumi dhe disa barna mund ta ulin pulsin.

Pas aktivitetit, pulsi nuk kthehet menjëherë në nivelin e pushimit. Vëzhgo si ndryshon ndërsa qetësohesh. Nëse në pushim e ke vazhdimisht mbi 100, ose shpesh nën 60 pa qenë sportist i stërvitur, fol me mjekun. Tregoji edhe nëse ke marramendje, dobësi ose ndjesi të fikëti.

Kërko menjëherë ndihmë urgjente nëse pulsi bëhet papritur shumë i shpejtë ose shumë i ngadaltë për ty dhe shoqërohet me dhimbje gjoksi, vështirësi në frymëmarrje ose të fikët.