Pse na zë lemza dhe kur duhet të shqetësohemi?

Pse na zë lemza?

Lemza nis kur diafragma tkurret papritur, pa e kontrolluar ti. Ky muskul ndodhet poshtë mushkërive, ndan kraharorin nga barku dhe ndihmon frymëmarrjen. Menjëherë pas tkurrjes, kordat e zërit mbyllen shpejt. Kjo mbyllje krijon tingullin karakteristik të lemzës.

Pra, lemza përfshin një lëvizje të pavullnetshme të muskulit të frymëmarrjes dhe një mbyllje të shpejtë të kordave të zërit. Mund të ndiesh edhe një shtrëngim të lehtë në kraharor, bark ose fyt. Zakonisht, episodi zgjat vetëm pak minuta dhe kalon vetë.

Shpesh nuk ka një shkak të qartë. Një episod i shkurtër, që largohet vetë, zakonisht nuk është arsye për shqetësim. Rëndësi kanë kohëzgjatja, përsëritja dhe ndikimi që ka lemza në jetën e përditshme.

Çfarë e nxit më shpesh?

Lemza mund të shfaqet pas ngrënies ose pirjes, sidomos kur ha shpejt apo shumë. Stomaku i fryrë është gjithashtu një nxitës i njohur. Megjithatë, e njëjta gjë nuk e shkakton lemzën te çdo njeri dhe në çdo rast.

Nxitësit e zakonshëm përfshijnë:

• Ngrënien me nxitim ose vaktet e bollshme.
• Pijet me gaz dhe alkoolin.
• Ushqimet shumë të nxehta ose pikante.
• Stresin, nervozizmin dhe emocionet e forta.
• Gëlltitjen e ajrit gjatë përtypjes së çamçakëzit ose pirjes së duhanit.
• Ndryshimet e papritura të temperaturës.

Këto janë lidhje të njohura me episodet e shkurtra. Prania e një nxitësi të mundshëm nuk provon shkakun e një episodi të caktuar. Po kështu, mungesa e një shkaku të dukshëm nuk do të thotë vetvetiu se ka një sëmundje.

A funksionojnë mënyrat popullore?

Për lemzën qarkullojnë shumë metoda shtëpie. Por nuk ka një mënyrë të provuar që e ndalon te të gjithë. Fakti që lemza pushoi pas një veprimi nuk tregon domosdoshmërisht se veprimi e ndaloi: ajo shpesh largohet vetë brenda pak minutash.

Ky dallim ka rëndësi kur lexon premtime për një zgjidhje të menjëhershme. Një përvojë personale nuk mjafton për të treguar se metoda funksionon për këdo. Për episodet e shkurtra, zakonisht mjafton kalimi i kohës; nuk nevojitet patjetër një ndërhyrje.

Shmang eksperimentet e rrezikshme dhe mos i trajto recetat popullore si kura të sigurta. Barnat për lemzën e zgjatur kërkojnë vlerësim mjekësor. Zgjedhja e trajtimit lidhet me shkakun, ndaj një ilaç që ka përdorur dikush tjetër nuk është një zgjidhje e përgjithshme.

Kur kërkon vlerësim mjekësor?

Lemza që zgjat më shumë se 48 orë kërkon konsultë mjekësore. Këtë prag e japin si NHS, ashtu edhe Mayo Clinic. Ai shërben si pikë orientimi për kontrollin, jo si provë se lemza ka patjetër një shkak të rëndë.

Vlerësimi nevojitet edhe kur lemza përsëritet shpesh dhe ndikon në jetën e përditshme. Nëse pengon ngrënien, gjumin ose frymëmarrjen, kohëzgjatja nuk është kriteri i vetëm për të kërkuar ndihmë. Nuk është e nevojshme të pritet kalimi i pragut për t'i marrë seriozisht këto vështirësi.

Në raste të rralla, lemza e zgjatur lidhet me një gjendje shëndetësore ose me barna. Mjeku shqyrton historinë e simptomave dhe barnat që merr personi. Trajtimi i shkakut mund të ndihmojë edhe lemzën.

Për ndihmë profesionale, drejtohu te mjeku i familjes ose qendra shëndetësore; për vështirësi të rëndë në frymëmarrje, kërko shërbimin e urgjencës.