Si të vendosësh kufij personalë me respekt?

Thuaj qartë çfarë do të bësh ti

Për të vendosur kufij personalë me respekt, shpreh nevojën tënde dhe thuaj çfarë do të bësh për ta mbrojtur. Përdor fjali të shkurtra në vetën e parë: “Sonte kam nevojë të pushoj. Do t’u përgjigjem mesazheve nesër.” Fol me ton të qetë dhe qëndro te vendimi yt.

Kufiri personal lidhet me veprimet, kohën dhe gjërat që zgjedh të ndash. Ti vendos nëse do të pranosh një ftesë, kur mund të ndihmosh dhe për cilat tema dëshiron të flasësh. Nuk ke nevojë ta bindësh tjetrin se nevoja jote është po aq e rëndësishme sa e tija.

Nis nga një situatë e zakonshme ku pranon më shumë sesa mund të përballosh. Pyete veten: “Çfarë mund të ofroj realisht?” Përgjigjja të ndihmon të shprehësh një kufi që mund ta mbash, pa bërë premtime që më vonë do të të rëndojnë.

Dallo kufirin nga kërkesa dhe kontrolli

Një kërkesë i propozon tjetrit një veprim: “A mund të më lajmërosh përpara se të vish?” Tjetri mund të pranojë ose të mos pranojë. Kufiri shpjegon zgjedhjen tënde: “Vizitat i pres kur i kemi planifikuar. Pa u marrë vesh, mund të mos jem në dispozicion.”

Përpjekja për kontroll shkon më tej: ti kërkon të vendosësh për zgjedhjet e tjetrit. Për shembull, “Nuk të lejoj të dalësh me miqtë” kufizon jetën e tij. “Sonte nuk do të dal; kam nevojë për kohë për vete” shpreh vendimin tënd.

Mund të kërkosh mirëkuptim dhe të dëgjosh nevojat e tjetrit. Megjithatë, kufiri duhet të mbështetet te diçka që e ke në dorë. Para se ta thuash, kontrollo: “Po shpjegoj çfarë do të bëj unë, apo po përpiqem të vendos për dikë tjetër?”

Përdor fjali të drejtpërdrejta në vetën e parë

Përshkruaj situatën konkrete, thuaj çfarë të duhet dhe shpreh vendimin. Shmang përgjithësime si “Ti gjithmonë kërkon shumë”. Edhe fjalia “Unë mendoj se ti je egoist” mbetet gjykim për tjetrin, pavarësisht se nis me “unë”.

Provo shprehje të tilla në situata të përditshme:

• Për kohën: “Sot nuk mund të ndihmoj. Mund të flasim nesër.”
• Për mesazhet: “Gjatë pushimit e lë telefonin mënjanë. Do të përgjigjem më vonë.”
• Për privatësinë: “Këtë pjesë të jetës sime dua ta mbaj private.”
• Për një ftesë: “Faleminderit që më ftove. Këtë herë nuk do të vij.”
• Për angazhimet: “Nuk mund të marr përsipër një detyrë tjetër tani.”

Jep një shpjegim të shkurtër nëse dëshiron. Nuk ke pse të renditësh çdo arsye personale. Nëse vendimi është jo, thuaje qartë; mos përdor “ndoshta” vetëm për ta zbutur përgjigjen. Ofro një mundësi tjetër vetëm kur vërtet mundesh dhe dëshiron ta ofrosh.

Mbaje kufirin me qëndrueshmëri

Pasi e ke shprehur kufirin, mbështete me veprimet e tua. Nëse ke thënë se do të përgjigjesh pas pushimit, lëri mesazhet për atë kohë. Në marrëdhëniet e zakonshme, mund të duhet ta kujtosh kufirin, sepse të tjerëve mund t’u duhet kohë të përshtaten.

Kur dikush të kërkon sërish të njëjtën gjë, mund të përsëritësh: “E kuptoj që të duhet ndihmë. Sot nuk mundem.” Nuk është e nevojshme të shpikësh arsye të reja sa herë që përsërit përgjigjen.

Qëndrueshmëria të lejon edhe ta ndryshosh një kufi kur ndryshojnë rrethanat. Nëse bën një përjashtim, shprehe qartë: “Këtë herë mundem, por zakonisht mbrëmjet i mbaj të lira.” Respekto po ashtu përgjigjen “jo” të tjetrit. Këto shembuj vlejnë për marrëdhënie ku ndihesh i sigurt të shprehesh; nuk janë udhëzim për t’u përballur me dikë që të frikëson ose të kërcënon.