Pse kemi frikë të flasim përpara të tjerëve?
4 min lexim Publikuar më
Pse na tremb të folurit përpara të tjerëve?
Frika shpesh lidhet me mendimin se të tjerët do të na gjykojnë. Kur flet përpara një grupi, mund të shqetësohesh se do të harrosh fjalët, do të gabosh ose do të dukesh i pasigurt. Ky shqetësim mund të aktivizojë reagimin e trupit ndaj stresit, edhe kur nuk përballesh me ndonjë rrezik fizik.
Frika nga të folurit në publik është e zakonshme. Ajo mund të shfaqet si një shqetësim i lehtë para një prezantimi ose si ankth i fortë. Vetëm fakti që të dridhet zëri përpara të tjerëve nuk do të thotë se ke një çrregullim ankthi.
Kjo situatë bashkon vëmendjen e të tjerëve me pasigurinë për reagimin e tyre. Mendimet si «duhet të flas pa asnjë gabim» mund ta bëjnë detyrën edhe më të vështirë. Përpiqu ta shohësh prezantimin si një mundësi për të shpjeguar diçka, pa kërkuar përsosmëri nga vetja.
Çfarë ndodh në trup kur ke frikë?
Kur ndihesh i shqetësuar ose i trembur, trupi çliron hormone stresi, përfshirë adrenalinën. Zemra mund të rrahë më shpejt, duart mund të djersiten dhe muskujt mund të tendosen. Mund të të dridhet zëri, të ndiesh shqetësim në stomak ose të kesh vështirësi të përqendrohesh.
Ndonjëherë të duket sikur mendja të zbrazet. Pastaj shqetësohesh se publiku po e vëren, dhe ankthi mund të shtohet. Megjithatë, njerëzit mund të mos e dallojnë aq shumë nervozizmin tënd sa mendon ti. Një pauzë që ty të duket shumë e gjatë mund të kalojë pothuajse pa u vënë re.
Shmangia mund të sjellë lehtësim të përkohshëm. Por nëse tërhiqesh vazhdimisht nga situatat që të trembin, frika mund të mbetet. Praktika graduale të jep mundësi të përballesh me të në hapa të përballueshëm.
Çfarë mund të bësh për ta zbutur frikën?
Përgatit mesazhin dhe provoje me zë
Qartëso çfarë dëshiron që dëgjuesit të kuptojnë. Ndaje materialin në hyrje, pika kryesore dhe mbyllje. Mbaj shënime të shkurtra që të të ndihmojnë të gjesh fillin. Mendo edhe për pyetjet që mund të marrësh.
Provoje prezantimin me zë. Kështu vëren ku ngec dhe cilat fjali kanë nevojë për thjeshtim. Nëse mundesh, njihu paraprakisht me vendin dhe pajisjet që do të përdorësh.
Ushtrohu gradualisht
Fillo duke ia shpjeguar temën dikujt me të cilin ndihesh rehat. Më pas provo përpara një grupi të vogël. Kërko mendime konkrete: a kuptohej ideja, a flisje qartë dhe ku duhej më shumë shpjegim? Shtoje vështirësinë sipas ritmit tënd.
Merr frymë qetë dhe lejo pauzat
Para se të fillosh, merr disa frymë të ngadalta, pa e sforcuar frymëmarrjen. Bëj të njëjtën gjë kur ndien se po nxitohesh. Nëse humbet fillin, ndalo pak, shiko shënimet dhe vazhdo me pikën tjetër. Nuk ke nevojë ta mbushësh çdo çast me fjalë.
Përqendrohu te ajo që po shpjegon
Ktheje vëmendjen te mesazhi që dëshiron të përcjellësh. Pyet veten: «Çfarë dua të kuptojnë nga kjo pjesë?» Kur të vjen mendimi «do të dështoj», shqyrto çfarë provash ke për të. Pas prezantimit, vëre edhe çfarë shkoi mirë dhe zgjidh diçka konkrete për të përmirësuar.
Kur duhet të kërkosh ndihmë?
Fol me mjekun e familjes ose një psikolog nëse frika të pengon në shkollë, në punë ose në marrëdhënie. Kërko ndihmë edhe nëse shmang vazhdimisht takimet dhe prezantimet, shqetësohesh gjatë përpara tyre ose përpjekjet e tua nuk po të ndihmojnë.
Një profesionist mund të vlerësojë nëse po përjeton ankth social dhe çfarë mbështetjeje të duhet. Terapia njohëse dhe e sjelljes mund të ndihmojë duke punuar me mendimet që ushqejnë frikën dhe me përballimin gradual të situatave të vështira. Mund të kërkosh mbështetje edhe para se frika të bëhet e padurueshme.
Burimet
-
Social Anxiety Disorder: What You Need to KnowNational Institute of Mental Health
-
Fear of public speaking: How can I overcome it?Mayo Clinic