Pse i shtyjmë detyrat edhe kur na dëmton?

Pse zgjedhim shtyrjen kur i dimë pasojat?

Shpesh i shtyjmë detyrat sepse duam të shmangim ndjenjën e pakëndshme që na sjellin tani. Detyra mund të na mërzitë, të na duket e vështirë ose të na ngjallë frikën se do të gabojmë. Kalimi te diçka më e këndshme sjell lehtësim të menjëhershëm. Pasojat mbeten për më vonë.

Prokrastinimi është shtyrja e panevojshme e një detyre që ke ndër mend ta bësh, megjithëse pret që vonesa të të dëmtojë. Nuk quhet kështu çdo vonesë. Nëse pret një informacion të domosdoshëm ose zgjedh të pushosh pas një dite të lodhshme, mund të kesh një arsye të vlefshme.

Ta quash veten dembel nuk të ndihmon të kuptosh çfarë po ndodh. Shiko detyrën dhe reagimin tënd ndaj saj. Mund ta duash rezultatin, por njëkohësisht të duash t’i largohesh shqetësimit që të sjell fillimi.

Çfarë lidhjeje kanë emocionet me shtyrjen?

Studimet e lidhin shtyrjen me vështirësitë për të përballuar emocionet e pakëndshme. Në këtë shpjegim, ti i jep përparësi të ndihesh më mirë tani, në vend që të ndjekësh synimin afatgjatë. Kjo është një mënyrë për të rregulluar gjendjen emocionale, por mund të të kushtojë më pas.

Për shembull, ke për të shkruar një email të vështirë. Mendon se marrësi mund të reagojë keq, ndaj hap telefonin. Për pak çaste, shqetësimi largohet. Emaili mbetet aty dhe afati afrohet. Kështu, shmangia mund të sjellë stres të ri, i cili e bën rikthimin te puna edhe më të pakëndshëm.

Ky është një shpjegim i mbështetur nga kërkimet, por nuk shpjegon çdo rast. Organizimi, shpërqendrimet dhe rrethanat gjithashtu mund të kenë rëndësi. Vetëm shtyrja e detyrave nuk mjafton për të nxjerrë përfundime për shëndetin tënd mendor.

Çfarë e bën një detyrë të pakëndshme?

Ndonjëherë vështirësia qëndron te mënyra si e përjeton punën. Një detyrë mund të duket e mërzitshme, e paqartë ose tepër kërkuese. Nëse nuk di nga t’ia nisësh, edhe një punë e zakonshme mund të duket si një barrë e madhe.

Pyete veten: Çfarë po shmang konkretisht? Përgjigjja të ndihmon të zgjedhësh një hap të përshtatshëm:

• Nëse mungojnë udhëzimet, kërko sqarimin që të duhet.
• Nëse puna duket shumë e madhe, veço pjesën që mund të nisësh tani.
• Nëse të pengon frika nga gabimi, lejoji vetes një draft që do ta përmirësosh më pas.
• Nëse të tërheqin shpërqendrimet, largo telefonin dhe mbyll faqet që nuk të duhen.

Këto janë mënyra praktike për të ndryshuar kushtet e fillimit. Provo atë që i përgjigjet pengesës sate, pa pritur që e njëjta këshillë të funksionojë çdo herë.

Si ta bësh hapin e parë më të lehtë?

Zgjidh një veprim që mund ta shohësh qartë. Në vend të synimit “do të merrem me raportin”, thuaj “do të hap dokumentin dhe do të shkruaj idenë kryesore”. Ky është një shembull praktik, jo një rregull që garanton sukses.

1. Emërto ndjenjën. Thuaj “kjo më duket e vështirë” ose “kam frikë se do të gaboj”.
2. Përcakto çastin e nisjes. Për shembull: “Pasi të ulem në tavolinë, do të hap dokumentin”.
3. Përgatit çfarë të duhet. Mbaj pranë materialet për hapin e zgjedhur.
4. Rishiko pengesën. Nëse ngec, zvogëloje veprimin ose kërko sqarim.

Planet që lidhin një situatë me një veprim kanë mbështetje kërkimore për arritjen e synimeve. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo plan i tillë e zgjidh prokrastinimin. Edhe kërkimet për ndërhyrjet psikologjike tregojnë përfitime mesatarisht të vogla dhe rezultate që ndryshojnë mes studimeve.

Nëse shtyrja përsëritet dhe të pengon vazhdimisht në jetën e përditshme, bisedo me një psikolog. Mund të kërkosh ndihmë për ta kuptuar sjelljen dhe për të gjetur mënyra pune që të përshtaten.