Çfarë është dëgjimi aktiv dhe si praktikohet?

Çfarë është dëgjimi aktiv?

Dëgjimi aktiv është mënyra si i kushton vëmendje dikujt dhe kontrollon nëse e ke kuptuar saktë. Ti ndjek çfarë thotë, vëren si e shpreh dhe i jep hapësirë të sqarojë mendimin. Pastaj përmbledh atë që dëgjove dhe kërkon konfirmim.

Nuk mjafton të rrish në heshtje ndërsa përgatit përgjigjen tënde. Përpiqu të kuptosh ngjarjen, shqetësimin dhe atë që ka rëndësi për bashkëbiseduesin. Mund ta praktikosh në shtëpi, me miqtë ose në punë.

Për shembull, kur dikush ankohet për një ndryshim plani, mos nxito me zgjidhjen. Dëgjo nëse e shqetëson ndryshimi vetë apo fakti që askush nuk e pyeti.

Fillo me vëmendjen dhe lëre tjetrin të mbarojë

Lëre telefonin mënjanë dhe ndërprit veprimet që të shpërqendrojnë. Kthehu nga personi dhe mbaj një qëndrim të çlirët. Trego interes me një pohim të shkurtër, si «Po, po të dëgjoj», pa ia marrë fjalën.

Kushtoji vëmendje edhe tonit të zërit dhe shprehjes së fytyrës. Përdori si arsye për të pyetur, jo si prova se e di çfarë ndien tjetri. Një ton i ngritur, për shembull, nuk të tregon vetë gjithë historinë.

Bashkëbiseduesi: «Sot dola shumë vonë nga puna.»

Ti: «Po të dëgjoj. Çfarë ndodhi?»

Lëri vend edhe heshtjes. Mos e mbush çdo pushim me një këshillë ose me historinë tënde. Nëse nuk mund t'i kushtosh vëmendje në atë çast, thuaje qartë dhe propozo një moment tjetër për bisedën.

Përmblidh me fjalët e tua dhe bëj pyetje të hapura

Parafrazo pa shtuar përfundime

Parafrazimi do të thotë ta thuash me fjalët e tua thelbin e asaj që dëgjove. Mbaje të shkurtër. Mos përsërit mekanikisht çdo fjali dhe mos i vër tjetrit në gojë gjëra që nuk i tha.

Bashkëbiseduesi: «Ma ndryshuan sërish orarin pa më pyetur.»

Ti: «Pra, të shqetëson që vendosën pa të përfshirë. E kuptova drejt?»

Nëse përgjigjet «Jo, problemi është tjetër», dëgjoje sqarimin. Qëllimi është të kontrollosh kuptimin, ndaj pranoje korrigjimin dhe provo ta përmbledhësh përsëri.

Pyet që të kuptosh më shumë

Pyetjet e hapura i japin tjetrit hapësirë të shpjegojë, përtej një përgjigjeje «po» ose «jo». Provo pyetje si:

• «Çfarë të shqetësoi më shumë?»
• «Si shkoi biseda më pas?»
• «Çfarë do të doje të ndodhte tani?»

Bëj një pyetje dhe prit përgjigjen. Shmang vargun e pyetjeve që e kthen bisedën në marrje në pyetje. Për të konfirmuar një hollësi, mund të përdorësh edhe një pyetje të mbyllur: «Pra, takimin e shtynë për nesër?»

Prano ndjenjat dhe kontrollo mirëkuptimin

Validimi do të thotë të pranosh që përjetimi dhe ndjenjat e tjetrit kanë rëndësi. Nuk kërkon të biesh dakord me mendimin, akuzën apo veprimin e tij. Mund të pranosh zhgënjimin dhe njëkohësisht të kesh një këndvështrim tjetër.

Bashkëbiseduesi: «U mërzita që nuk më ftuan. Nuk do t'u flas më.»

Ti: «Duket se u ndjeve i lënë mënjanë. E kuptoj që të ka lënduar. Unë do të doja të sqaronim çfarë ndodhi para se të vendosnim.»

Përdor shprehje si «Duket se…» dhe pyet nëse e ke kapur saktë ndjenjën. Mos këmbëngul se dikush është i zemëruar nëse të thotë se ndihet i zhgënjyer. Shmang përgjigje si «S'ke pse mërzitesh», sepse e mbyllin hapësirën për shpjegim.

Para se të kalosh te këshillat, përmblidh shqetësimin dhe pyet: «A më shpëtoi diçka?» Pastaj sqaro çfarë kërkon prej teje: «Do që thjesht të të dëgjoj, apo të mendojmë bashkë për një zgjidhje?»

Dëgjimi aktiv është një aftësi komunikimi. Nuk garanton marrëveshje dhe nuk zgjidh vetvetiu çdo konflikt. Praktikoje duke dëgjuar, përmbledhur dhe lënë tjetrin të të korrigjojë.