Çfarë ndodhi më 28 nëntor 1912 në Vlorë?

Çfarë ndodhi atë ditë në Vlorë?

Më 28 nëntor 1912, Ismail Qemali dhe delegatët e mbledhur në Kuvendin Kombëtar të Vlorës shpallën pavarësinë e Shqipërisë nga Perandoria Osmane. Delegatët nënshkruan aktin e pavarësisë dhe shpallën vullnetin për të krijuar një shtet shqiptar të pavarur. Ngritja e flamurit kombëtar në Vlorë shënoi publikisht këtë vendim.

Ismail Qemali drejtoi këtë hap vendimtar, por kuvendi mori vendimin si një përfaqësi kombëtare. Prandaj, kur lexon për shpalljen e pavarësisë, mbaj parasysh edhe rolin e delegatëve. Firmat e tyre në akt shprehnin mbështetjen për shkëputjen nga sundimi osman dhe për krijimin e shtetit.

Kjo ngjarje hapi rrugën për ngritjen e institucioneve shqiptare. Megjithatë, shpallja nuk solli menjëherë kontroll mbi të gjithë vendin. Lufta vazhdonte dhe çështja e kufijve mbetej e hapur. Shqiptarët duhej të mbronin vendimin e Vlorës edhe përmes diplomacisë.

Pse pavarësia u shpall gjatë Luftës së Parë Ballkanike?

Lufta e Parë Ballkanike nisi në tetor 1912. Shtetet ballkanike luftonin kundër Perandorisë Osmane, ndërsa ushtritë e tyre përparonin në zotërimet e saj evropiane. Ky përparim prekte edhe trevat ku jetonin shqiptarët dhe shtonte rrezikun e copëtimit të tyre.

Për drejtuesit shqiptarë, dobësimi i sundimit osman krijonte një situatë urgjente. Ata kërkonin shkëputjen nga perandoria, por duhej të përballonin edhe synimet territoriale të fqinjëve. Pavarësia synonte t'u jepte shqiptarëve një shtet të vetin në një kohë kur lufta po ndryshonte hartën e rajonit.

Para mbledhjes në Vlorë, Ismail Qemali zhvilloi takime me përfaqësues të lartë të Austro-Hungarisë. Përpjekjet diplomatike shoqëruan përgatitjen e shpalljes. Për ta kuptuar vendimin e kuvendit, shih pra bashkë këto rrethana: përpjekjet kombëtare shqiptare, dobësimin e pushtetit osman dhe rrezikun nga lufta.

Çfarë roli pati ngritja e flamurit?

Ngritja e flamurit kombëtar e bëri të dukshëm vendimin e kuvendit. Akti i shkruar shpallte pavarësinë, ndërsa flamuri e shprehte atë për njerëzit e mbledhur në Vlorë. Kështu, vendimi politik dhe simboli kombëtar u lidhën në të njëjtën ngjarje.

Flamuri kishte shërbyer si simbol bashkimi edhe në lëvizjen kombëtare para shpalljes së pavarësisë. Në Vlorë, ngritja e tij shënoi kalimin drejt një shteti që shqiptarët synonin ta qeverisnin vetë. Kjo shpjegon vendin qendror që zë flamuri në kujtesën e asaj dite.

Kur e përfytyron këtë ngjarje, mbaj parasysh edhe dokumentin dhe kuvendin. Ceremonia e flamurit shoqëroi një vendim konkret për të ardhmen politike të vendit. Ajo ishte pjesë e shpalljes së pavarësisë dhe e fillimit të ndërtimit të shtetit.

Qeveria e Përkohshme dhe njohja në vitin 1913

Pas shpalljes, kuvendi vijoi punën për organizimin e shtetit. Më 4 dhjetor 1912, ai zgjodhi Qeverinë e Përkohshme me kryeministër Ismail Qemalin. Kjo datë lidhet me formimin e qeverisë së parë shqiptare, ndërsa 28 nëntori shënon shpalljen e pavarësisë.

Qeveria nisi punën për administratën, mbledhjen e taksave dhe arsimin. Ajo duhej të ndërtonte institucione në kushte lufte dhe pasigurie. Ismail Qemali mbajti edhe detyrën e ministrit të Punëve të Jashtme, në një periudhë kur mbështetja ndërkombëtare kishte rëndësi të madhe për shtetin e ri.

Më 29 korrik 1913, Konferenca e Ambasadorëve në Londër njohu Shqipërinë si shtet të pavarur dhe asnjanës, nën garancinë e Fuqive të Mëdha. Ato përcaktuan që vendin ta drejtonte një princ i huaj. Vendimet për kufijtë lanë jashtë shtetit shqiptar edhe treva me popullsi shqiptare.

Për ta ndjekur qartë rrjedhën e ngjarjeve, dallo shpalljen në Vlorë, formimin e qeverisë dhe njohjen ndërkombëtare. Secili hap pati rëndësinë e vet në krijimin e shtetit shqiptar.