A shihet Muri i Madh i Kinës nga hapësira?

Çfarë është mit dhe çfarë është e vërtetë?

Muri i Madh i Kinës nuk shihet me sy të lirë nga Hëna. Ky pretendim është mit. Nga orbita e ulët e Tokës, ta dallosh pa pajisje zmadhuese është shumë e vështirë dhe zakonisht nuk arrin ta shohësh. Megjithatë, astronautët kanë fotografuar pjesë të tij me objektiva zmadhues. Një fotografi e tillë nuk provon se muri shihet po aq qartë me sy.

Kur dëgjon shprehjen «shihet nga hapësira», kushtoju vëmendje largësisë dhe mënyrës së vëzhgimit. Të shohësh nga një stacion që rrotullohet pranë Tokës është ndryshe nga të shohësh prej Hënës. Po ashtu, syri dhe kamera me zmadhim nuk japin të njëjtën pamje.

Çfarë kanë thënë NASA dhe astronautët?

NASA shpjegon se muri nuk duket nga Hëna dhe se nga orbita e Tokës është i vështirë ose i pamundur për t’u parë pa objektiva të fuqishëm. Pra, pohimi se mund ta dallosh lehtësisht nga hapësira e shtrembëron atë që tregojnë vëzhgimet.

Astronauti kinez Yang Liwei tha se nuk e kishte parë murin gjatë fluturimit të tij. NASA e përmend këtë dëshmi në shpjegimin e mitit. Edhe astronauti Alan Bean, i cili shkoi në Hënë, e përshkroi Tokën prej andej si një sferë me ngjyra, ku nuk dallohen objekte të ndërtuara nga njeriu.

Rasti i astronautit Leroy Chiao e bën më të qartë dallimin mes shikimit dhe fotografimit. Fotografitë e tij nga Stacioni Hapësinor Ndërkombëtar treguan pjesë të murit. Por vetë Chiao tha se nuk e kishte parë me sy dhe fillimisht nuk ishte i sigurt nëse fotografia e tregonte.

Pse është kaq e vështirë ta dallosh?

Gjatësia e madhe nuk mjafton që një ndërtim të dallohet nga larg. Muri ndjek terrenin dhe materialet e tij kanë ngjyrë e pamje të ngjashme me tokën përreth. Kjo e bën të vështirë ta veçosh nga peizazhi, edhe kur e di ku të kërkosh.

Sipas shpjegimit të NASA-s, kushtet e atmosferës dhe aftësia e kamerës për të kapur hollësi ndikojnë te dallimi i objekteve. Në rastin e një fotografie të Chiao-s, moti me diell dhe bora e rënë së fundmi ndihmuan që një pjesë e murit të binte më shumë në sy.

Nëse sheh një imazh që paraqitet si provë, kontrollo përshkrimin e tij:

• A e shihte astronauti murin me sy apo vetëm kamera e regjistroi?
• A përdori kamera një objektiv zmadhues?
• A paraqet imazhi një pjesë të murit apo pretendohet se tregon gjithë sistemin?

Mbaji parasysh këto dallime kur vlerëson pretendimin. Një pamje e kapur me pajisje nuk përshkruan automatikisht atë që do të shihje ti nga dritarja e stacionit.

Sa i gjatë është muri dhe kur u ndërtua?

Sipas UNESCO-s, sistemi i Murit të Madh shtrihet në më shumë se 20 000 kilometra. Ai përfshin mure, kulla vrojtimi, fortesa dhe kalime. Mos e përfytyro si një mur të vetëm, të njëtrajtshëm, që një sundimtar e ndërtoi në një fushatë.

Rreth vitit 220 para erës sonë, nën Qin Shi Huang, ndërtuesit bashkuan pjesë të fortifikimeve më të hershme në një sistem mbrojtës kundër sulmeve nga veriu. Dinastitë pasuese vazhduan punimet. Ndërtimi vijoi deri gjatë dinastisë Ming, e cila sundoi nga viti 1368 deri më 1644.

Kjo histori shpjegon pse flasim për një sistem me pjesë nga periudha të ndryshme. Përmasat dhe rëndësia e tij historike janë reale. Pretendimi se shihet me sy të lirë nga Hëna mbetet mit.