Kalo te përmbajtja

Si t'i ndihmosh fëmijët të zgjidhin grindjet mes tyre?

Temë e ndjeshme

4 min lexim Publikuar më Përditësuar më

Një i rritur dëgjon fëmijët që bisedojnë me radhë pranë lodrave në një dhomë të qetë.

Qetëso situatën para se të kërkosh zgjidhje

Për t'i ndihmuar fëmijët të zgjidhin grindjet, fillo me sigurinë dhe qetësimin. Pastaj dëgjo çfarë kërkon secili dhe ndihmoji të gjejnë një marrëveshje të drejtë. Mos kërko shpjegime të gjata ndërsa ende bërtasin ose përpiqen të godasin.

Afrohu me zë të qetë. Nëse ka goditje apo shtyrje, ndaloji dhe ndaji fëmijët. Thuaj shkurt: “Mund të zemërohesh, por nuk të lejoj të godasësh.” Nëse po të rritet edhe ty zemërimi, merr frymë ngadalë përpara se të flasësh.

Propozo një pushim në një vend të qetë dhe qëndro pranë sipas nevojës. Mund të thuash: “Le të qetësohemi, pastaj do të të dëgjoj.” Qëllimi është t'i ndihmosh të rifillojnë bisedën kur të munden, pa i turpëruar për ndjenjat e tyre.

Ndihmoji t'u vënë emër ndjenjave

Kur mund të flasin, dëgjoje secilin pa ndërprerje. Pyet: “Çfarë ndodhi për ty?” dhe “Çfarë doje të bëje?” Mos e nis bisedën me akuza ose me kërkesën që njëri të pranojë menjëherë fajin.

Ndihmoji të dallojnë ndjenjën nga veprimi. Për shembull: “Dukesh i mërzitur sepse loja jote u prish. A është kështu?” Lëri hapësirë të të korrigjojnë. Ti mund ta pranosh mërzinë, ndërkohë që vendos kufirin: “Nuk mund t'ia hedhësh lodrat.”

Përshkruaj atë që pe, pa i vënë fëmijës një etiketë. Thuaj “Ia more lapsin nga dora”, në vend të “Je i keq”. Edhe kur sjellja kërkon ndërhyrje, përqendrohu te veprimi dhe te mënyra si mund ta ndryshojë.

Vendos radhë të drejtë dhe kërko ide

Gjatë bisedës, jepi secilit mundësi të flasë. Kujtoju rregullin: “Tani dëgjojmë, pastaj flet ti.” Nëse një fëmijë e ka të vështirë të shprehet, ofroji një fjali të thjeshtë: “U mërzita kur ma more. Dua të ma kërkosh.”

Përmblidhe problemin pa mbajtur anë: “Të dy doni të njëjtën lodër.” Pastaj pyet: “Çfarë mund të bëjmë që kjo të funksionojë për të dy?” Jepu mundësi të propozojnë vetë, përpara se të japësh zgjidhjen tënde.

  • Mund ta përdorin lodrën me radhë, duke rënë dakord si përfundon radha.
  • Mund të përdorin një kohëmatës, nëse të dy e pranojnë.
  • Mund të shkëmbejnë lodra ose të zgjedhin një lojë të përbashkët.

Kontrollo nëse marrëveshja i përshtatet secilit. Mos e mbyll bisedën vetëm sepse fëmija më këmbëngulës pranoi. Nëse nuk gjejnë dot ide, propozo një mundësi dhe pyet çfarë mendojnë. Më pas shiko nëse zgjidhja funksionon dhe ndihmoji ta ndryshojnë kur duhet.

Nxit ndreqjen e dëmit, pa falje me detyrim

Mos e bëj fjalën “më fal” kushtin e vetëm për ta mbyllur grindjen. Sidomos kur fëmijët ende janë të acaruar, mos i detyro të kërkojnë falje, të përqafohen ose të pajtohen në çast.

Ktheje vëmendjen te pasoja: “Kulla u rrëzua. Çfarë mund të bësh për ta ndrequr?” Mund t'i propozosh të ndihmojë në rindërtim ose të kthejë sendin që mori. Fëmija tjetër mund të ketë nevojë për hapësirë para se të luajë sërish bashkë.

Vlerëso konkretisht përpjekjen: “E dëgjove deri në fund” ose “Gjetët një mënyrë për të ndarë lodrën”. Jep edhe ti shembull duke pranuar gabimet e tua dhe duke treguar si i ndreq.

Dallo grindjen nga bullizmi dhe agresioni i përsëritur

Një mosmarrëveshje mes fëmijëve me fuqi të përafërt ndryshon nga bullizmi. Bullizmi përfshin sjellje agresive, pabarazi fuqie dhe përsëritje ose mundësi përsëritjeje. Fuqia mund të vijë nga forca fizike, popullariteti ose mbështetja e grupit.

Nëse një fëmijë ka frikë, kërcënohet ose sulmohet vazhdimisht, mos ia lër atij barrën ta zgjidhë. Dëgjoji veçmas, mbroje fëmijën që po dëmtohet dhe bashkëpuno me mësuesin ose të rriturit përgjegjës për të ndalur sjelljen.

Ndërhy edhe kur agresioni nuk plotëson përkufizimin e bullizmit. Nuk duhet të presësh përsëritjen për të ndalur një goditje. Nëse ka lëndim serioz ose kërcënim për dëmtim të rëndë, kërko menjëherë ndihmë urgjente.

fëmijët prindërimi grindjet bullizmi

Burimet

Lexo edhe

Një prind dhe një fëmijë shohin së bashku një tablet, pranë librave dhe lodrave.
Ekranet dhe fëmijët

Sa kohë para ekranit është e përshtatshme për një fëmijë?

Sipas OBSH-së, nën 2 vjeç nuk rekomandohet qëndrimi ulur para ekranit; në moshën 2–4 vjeç kufiri është 1 orë në ditë, mundësisht më pak. Për fëmijët më të mëdhenj, AAP-ja thekson edhe përmbajtjen, gjumin, lëvizjen dhe marrëdhëniet.

3 min lexim
Një prind lexon një tregim pranë shtratit të një fëmije në një dhomë të qetë në mbrëmje.
Foshnjat dhe fëmijët e vegjël

Sa orë gjumë i duhen një fëmije sipas moshës?

Fëmijëve u duhen 12–16 orë gjumë në moshën 4–12 muajsh, 11–14 në 1–2 vjeç, 10–13 në 3–5 vjeç, 9–12 në 6–12 vjeç dhe 8–10 në 13–18 vjeç. Këto janë orët gjithsej brenda 24 orëve, bashkë me gjumin e ditës.

3 min lexim
Një prind dhe një fëmijë shohin bashkë një libër me ilustrime në një kënd të qetë leximi.
Shkolla dhe mësimi

Si ta ndihmosh fëmijën të mësojë të lexojë?

Lexoji fëmijës çdo ditë, ndihmoje të lidhë shkronjat me tingujt dhe bisedoni për tregimet. Mbaji ushtrimet të shkurtra, mos e detyro dhe fol me mësuesin kur vëren vështirësi.

4 min lexim