Si t'i ndihmosh fëmijët të zgjidhin grindjet mes tyre?
4 min lexim Publikuar më Përditësuar më
Qetëso situatën para se të kërkosh zgjidhje
Për t'i ndihmuar fëmijët të zgjidhin grindjet, fillo me sigurinë dhe qetësimin. Pastaj dëgjo çfarë kërkon secili dhe ndihmoji të gjejnë një marrëveshje të drejtë. Mos kërko shpjegime të gjata ndërsa ende bërtasin ose përpiqen të godasin.
Afrohu me zë të qetë. Nëse ka goditje apo shtyrje, ndaloji dhe ndaji fëmijët. Thuaj shkurt: “Mund të zemërohesh, por nuk të lejoj të godasësh.” Nëse po të rritet edhe ty zemërimi, merr frymë ngadalë përpara se të flasësh.
Propozo një pushim në një vend të qetë dhe qëndro pranë sipas nevojës. Mund të thuash: “Le të qetësohemi, pastaj do të të dëgjoj.” Qëllimi është t'i ndihmosh të rifillojnë bisedën kur të munden, pa i turpëruar për ndjenjat e tyre.
Ndihmoji t'u vënë emër ndjenjave
Kur mund të flasin, dëgjoje secilin pa ndërprerje. Pyet: “Çfarë ndodhi për ty?” dhe “Çfarë doje të bëje?” Mos e nis bisedën me akuza ose me kërkesën që njëri të pranojë menjëherë fajin.
Ndihmoji të dallojnë ndjenjën nga veprimi. Për shembull: “Dukesh i mërzitur sepse loja jote u prish. A është kështu?” Lëri hapësirë të të korrigjojnë. Ti mund ta pranosh mërzinë, ndërkohë që vendos kufirin: “Nuk mund t'ia hedhësh lodrat.”
Përshkruaj atë që pe, pa i vënë fëmijës një etiketë. Thuaj “Ia more lapsin nga dora”, në vend të “Je i keq”. Edhe kur sjellja kërkon ndërhyrje, përqendrohu te veprimi dhe te mënyra si mund ta ndryshojë.
Vendos radhë të drejtë dhe kërko ide
Gjatë bisedës, jepi secilit mundësi të flasë. Kujtoju rregullin: “Tani dëgjojmë, pastaj flet ti.” Nëse një fëmijë e ka të vështirë të shprehet, ofroji një fjali të thjeshtë: “U mërzita kur ma more. Dua të ma kërkosh.”
Përmblidhe problemin pa mbajtur anë: “Të dy doni të njëjtën lodër.” Pastaj pyet: “Çfarë mund të bëjmë që kjo të funksionojë për të dy?” Jepu mundësi të propozojnë vetë, përpara se të japësh zgjidhjen tënde.
- Mund ta përdorin lodrën me radhë, duke rënë dakord si përfundon radha.
- Mund të përdorin një kohëmatës, nëse të dy e pranojnë.
- Mund të shkëmbejnë lodra ose të zgjedhin një lojë të përbashkët.
Kontrollo nëse marrëveshja i përshtatet secilit. Mos e mbyll bisedën vetëm sepse fëmija më këmbëngulës pranoi. Nëse nuk gjejnë dot ide, propozo një mundësi dhe pyet çfarë mendojnë. Më pas shiko nëse zgjidhja funksionon dhe ndihmoji ta ndryshojnë kur duhet.
Nxit ndreqjen e dëmit, pa falje me detyrim
Mos e bëj fjalën “më fal” kushtin e vetëm për ta mbyllur grindjen. Sidomos kur fëmijët ende janë të acaruar, mos i detyro të kërkojnë falje, të përqafohen ose të pajtohen në çast.
Ktheje vëmendjen te pasoja: “Kulla u rrëzua. Çfarë mund të bësh për ta ndrequr?” Mund t'i propozosh të ndihmojë në rindërtim ose të kthejë sendin që mori. Fëmija tjetër mund të ketë nevojë për hapësirë para se të luajë sërish bashkë.
Vlerëso konkretisht përpjekjen: “E dëgjove deri në fund” ose “Gjetët një mënyrë për të ndarë lodrën”. Jep edhe ti shembull duke pranuar gabimet e tua dhe duke treguar si i ndreq.
Dallo grindjen nga bullizmi dhe agresioni i përsëritur
Një mosmarrëveshje mes fëmijëve me fuqi të përafërt ndryshon nga bullizmi. Bullizmi përfshin sjellje agresive, pabarazi fuqie dhe përsëritje ose mundësi përsëritjeje. Fuqia mund të vijë nga forca fizike, popullariteti ose mbështetja e grupit.
Nëse një fëmijë ka frikë, kërcënohet ose sulmohet vazhdimisht, mos ia lër atij barrën ta zgjidhë. Dëgjoji veçmas, mbroje fëmijën që po dëmtohet dhe bashkëpuno me mësuesin ose të rriturit përgjegjës për të ndalur sjelljen.
Ndërhy edhe kur agresioni nuk plotëson përkufizimin e bullizmit. Nuk duhet të presësh përsëritjen për të ndalur një goditje. Nëse ka lëndim serioz ose kërcënim për dëmtim të rëndë, kërko menjëherë ndihmë urgjente.
Burimet
-
A Three-Step Approach to Help Children Navigate ConflictNational Association for the Education of Young Children (NAEYC)
-
Pillars of Peace: Tips for Peacemaking in the Early Childhood ClassroomNational Association for the Education of Young Children (NAEYC)
-
What Is BullyingStopBullying.gov
-
Respond to BullyingStopBullying.gov