Si ta ndihmosh fëmijën të mësojë të lexojë?

Lexoji çdo ditë dhe mësoni pa nxitim

Për ta ndihmuar fëmijën të mësojë të lexojë, bashko leximin me zë, ushtrimet me shkronja e tinguj dhe bisedat për librat. Zgjidh veprimtari që i përshtaten asaj që di tashmë. Mbaji të shkurtra dhe ndihmoje me durim kur ngec.

Gjej një çast të qetë gjatë ditës dhe lexoji një libër që i pëlqen. Ulu pranë tij, që të shihni bashkë faqet. Ndrysho zërin sipas personazheve dhe ndiq ritmin e tregimit. Kështu i jep një shembull se si tingëllon leximi me shprehje.

Nëse kërkon sërish të njëjtin tregim, rilexoje. Nuk ke pse të zgjedhësh gjithmonë diçka të re. Vazhdo t'i lexosh edhe kur fillon të lexojë vetë. Për librat më të vështirë mund të lexosh ti, ndërsa ai dëgjon dhe bisedon me ty.

Lidhi shkronjat me tingujt

Ndihmoje të kuptojë lidhjen mes asaj që sheh të shkruar dhe tingujve që dëgjon në fjalë. Kjo mënyrë pune njihet si metoda fonike. Fëmija mëson tingujt që përfaqësojnë shkronjat ose grupet e shkronjave, pastaj i bashkon për të lexuar fjalën.

Pyete mësuesin cilat shkronja dhe lidhje me tingujt po mëson fëmija. Përdor të njëjtën mënyrë në shtëpi. Për ushtrimin e tij, kërko tekste me fjalë që mund t'i lexojë duke përdorur njohuritë që ka fituar.

• Trego një shkronjë që e ka mësuar dhe kërkoji të thotë tingullin përkatës.
• Zgjidhni një fjalë të shkurtër me shkronja të njohura.
• Ndihmoje të thotë tingujt sipas radhës dhe t'i bashkojë në fjalë.
• Lexojeni sërish fjalën brenda fjalisë dhe flisni për kuptimin e saj.

Kur ngec, jepi kohë të provojë. Pastaj tregoja ti si bashkohen tingujt. Nëse ushtrimi është tepër i vështirë, zgjidh diçka më të lehtë dhe kërko këshillën e mësuesit.

Bisedoni për atë që lexoni

Leximi përfshin edhe kuptimin e tekstit. Para se të hapni librin, shikoni kopertinën dhe flisni për atë që mund të ndodhë. Gjatë tregimit, ndalu natyrshëm për ndonjë pyetje ose për të shpjeguar një fjalë të panjohur.

Mund ta pyesësh: «Pse mendon se u mërzit personazhi?» ose «Çfarë do të bëje ti në vendin e tij?». Në fund, ftoje të tregojë me fjalët e veta çfarë ndodhi dhe cila pjesë i pëlqeu.

Dëgjoje përgjigjen pa e kthyer bisedën në provim. Ndaj edhe mendimin tënd. Nëse nuk e kujton një ngjarje, kthehuni te faqja përkatëse. Lidhe tregimin me përvoja të tij, si një shëtitje, një lojë ose një takim me shokët.

Mbaji ushtrimet të shkurtra dhe lëre të zgjedhë

Zgjidh një kohë kur fëmija ka energji. Nëse lodhet ose mërzitet, bëni pushim dhe kthehuni më vonë. Mos e detyro ta mbarojë faqen me çdo kusht. Vlerëso përpjekjen konkretisht: «E provove sërish atë fjalë dhe e lexove».

Jepi mundësi të zgjedhë mes tregimeve, poezive, librave me kafshë ose materialeve të tjera që e tërheqin. Nëse keni bibliotekë pranë, vizitojeni bashkë. Kërkoji bibliotekarit libra sipas interesave të fëmijës dhe nivelit të tij.

Mbaj libra në vende ku mund t'i marrë vetë. Lexo edhe ti pranë tij dhe fol për diçka interesante që gjete. Syno një zakon të këndshëm që mund ta përsëritni, pa garë me fëmijët e tjerë.

Fol herët me mësuesin për vështirësitë

Kontakto mësuesin kur vëren se fëmija e ka të vështirë leximin ose ngurron vazhdimisht të provojë. Mos prit që shqetësimi të bëhet më i madh. Trego konkretisht ku ngec: te lidhja e shkronjave me tingujt, te bashkimi i tyre apo te kuptimi i tregimit.

Pyete nëse vëren të njëjtat vështirësi në klasë. Kërko ushtrime të përshtatshme për shtëpinë dhe bini dakord si do ta ndiqni përparimin. Nëse shqetësimi vazhdon, pyet çfarë mbështetjeje tjetër mund të ofrojë shkolla.