Sa kohë para ekranit është e përshtatshme për një fëmijë?

Sa kohë rekomandohet sipas moshës?

Mosha ka rëndësi, por minutat nuk tregojnë gjithçka. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) nuk rekomandon qëndrimin ulur para ekranit për fëmijët nën 2 vjeç. Për moshën 2–4 vjeç, rekomandon jo më shumë se 1 orë në ditë; më pak është më mirë. Këto udhëzime trajtojnë ekranet bashkë me lëvizjen dhe gjumin.

Akademia Amerikane e Pediatrisë (AAP) thekson edhe çfarë sheh fëmija, me kë e përdor ekranin dhe cilat veprimtari humbet gjatë kësaj kohe. Udhëzimet e saj të përditësuara nuk mbështeten vetëm te një kufi i njëjtë për të gjithë.

• Foshnjat dhe fëmijët deri në 18 muaj: AAP-ja kërkon kufizim të fortë të përdorimit, përveç bisedave me video. Në sqarimin e saj të fundit, përmend vetëm video të shkurtra, cilësore dhe të rastësishme kur familja përdor ekranin.
• Mbi 18 muaj dhe në moshën parashkollore: orientimi praktik është jo më shumë se rreth 1 orë në ditë, me përmbajtje cilësore dhe pjesëmarrjen e një të rrituri. Kjo përfshin edhe kalimin nga 18 në 24 muaj.
• Në moshën shkollore dhe adoleshencë: AAP-ja shkon përtej rregullit të vjetër prej 2 orësh. Kufijtë duhet të lënë hapësirë për gjumë, lëvizje, mësim dhe marrëdhënie.

Këto janë orientime të përgjithshme. Një tavan kohor nuk është objektiv që fëmija duhet ta plotësojë çdo ditë.

Cilësia ka rëndësi bashkë me sasinë

Një bisedë me video me familjarët ndryshon nga shikimi pa fund i videove që nisin vetë. Po kështu, një detyrë shkolle në kompjuter ka qëllim tjetër nga argëtimi. Kur mendon për kohën para ekranit, shiko edhe çfarë bën fëmija gjatë saj.

Zgjidh përmbajtje të përshtatshme për moshën. Shiko paraprakisht çfarë përmban një program ose lojë. Kushtoju vëmendje dhunës, reklamave dhe sjelljeve që personazhet paraqesin si të pranueshme. Etiketa edukative nuk mjafton për të vlerësuar cilësinë.

Pyet edhe çfarë po zëvendëson ekrani. A mbetet kohë për lojë, libra, bisedë dhe dalje jashtë? Përmbajtja e mirë ka vlerë, por nuk e heq nevojën për këto përvoja të përditshme.

Shiko dhe bisedo së bashku

Kur fëmija i vogël përdor ekranin, merr pjesë sa herë që mundesh. Fol për atë që shihni. Emërto një kafshë, pyet çfarë po ndien një personazh ose lidhe tregimin me diçka nga jeta e përditshme.

Pas videos, mund të vizatoni një personazh, të këndoni këngën ose të luani me sende të ngjashme. Kështu, përmbajtja bëhet pikënisje për bashkëveprim. Shikimi së bashku nuk do të thotë vetëm të qëndroni në të njëjtën dhomë.

Me fëmijët më të mëdhenj, ruaj bisedën për lojërat, videot dhe përvojat në internet. Interesohu për atë që u pëlqen dhe për atë që i shqetëson. Një bisedë e hapur ndihmon të kuptosh përdorimin përtej numrit të minutave.

Mbaj vakte dhe mbrëmje pa ekran, pa fajësim

Mbaji vaktet pa ekran dhe lëre telefonin mënjanë gjatë bisedave familjare. Për gjumin, AAP-ja rekomandon shmangien e ekraneve për të paktën 1 orë para fjetjes dhe mbajtjen e pajisjeve jashtë dhomës së gjumit gjatë natës.

Bëji rregullat të qarta dhe përfshi edhe të rriturit. Përcakto kur përdoren pajisjet dhe kur mbaron përdorimi. Lër vend për mënyra të tjera qetësimi, si leximi, loja ose afërsia me një të rritur.

Puna, lodhja dhe mungesa e ndihmës e bëjnë këtë të vështirë për shumë familje. Një ditë me më shumë ekran nuk përcakton cilësinë e prindërimit. Synimi është një rutinë e realizueshme, pa turpërim dhe pa kërkuar përsosmëri.

Për shqetësime rreth gjumit, të folurit, sjelljes ose përdorimit të ekraneve, kërko ndihmë profesionale te pediatri ose mjeku i familjes.