Kalo te përmbajtja

Si të krijosh një rutinë familjare pa shumë ekrane?

4 min lexim Publikuar më Përditësuar më

Familje që shtron tryezën së bashku, me libra dhe lojëra pranë dhe telefonat të lënë mënjanë.

Fillo me një ndryshim që mund ta mbash

Për të krijuar një rutinë familjare pa shumë ekrane, cakto momente për të ngrënë, folur dhe luajtur bashkë. Zgjidh një zakon të vogël, si lënia e telefonave mënjanë gjatë një vakti. Përgatit diçka që mund ta bëni më pas dhe përfshiji fëmijët në marrëveshje.

Shiko fillimisht kur e përdorni ekranin dhe për çfarë. A ndizet televizori sapo hyni në shtëpi? A merr secili telefonin gjatë ngrënies? A të duhet pajisja për punë ose për të folur me familjarët larg? Këto raste kërkojnë zgjidhje të ndryshme.

Zgjidh një pikënisje që i përshtatet ditës sate. Nëse punon me turne, mund të kesh më shumë mundësi për një mëngjes bashkë sesa për darkë. Në ditët e vështira, mbaje zakonin aq sa mundesh dhe rikthehu tek ai kur të kesh mundësi.

Bëje vaktin një kohë për bisedë

Zgjidhni vaktin që arrini ta ndani më lehtë. Lërini telefonat në një vend të caktuar dhe fikeni televizorin në sfond. Shpjegoje qëllimin thjesht: gjatë ngrënies doni të dëgjoni njëri-tjetrin. Edhe një vakt i zakonshëm mund të bëhet pjesë e kësaj rutine.

Hape bisedën me diçka konkrete: çfarë të bëri të qeshësh sot, çfarë të lodhi ose çfarë do të bësh nesër? Jep edhe ti një përgjigje. Lëre bisedën të ecë natyrshëm, pa kërkuar që secili të tregojë gjithçka që i ka ndodhur.

Përfshiji fëmijët edhe në shtrimin ose mbledhjen e tryezës, sipas mundësive të tyre. Nëse dikush duhet të mbajë telefonin pranë për një telefonatë të domosdoshme, thuajeni paraprakisht. Kur mbaron telefonata, kthejeni pajisjen në vendin e caktuar.

Përgatite kalimin nga ekrani te aktiviteti tjetër

Para se të nisë një lojë ose program, bisedoni se ku do të ndaloni dhe çfarë do të vijë më pas. Për shembull: pas këtij episodi do të shtroni tryezën, ndërsa pas lojës do të dilni për shëtitje. Zgjidh një fund të qartë që fëmija mund ta kuptojë.

Çaktivizo luajtjen automatike dhe njoftimet që ndërpresin aktivitetet familjare. Kur afrohet fundi i rënë dakord, kujtoje qetësisht. Nëse fëmija mërzitet, pranoje ndjenjën dhe përsërite marrëveshjen me pak fjalë. Mund t'i ofrosh një zgjedhje për hapin tjetër: të vizatoni apo të ndërtoni me kuba.

Mbaji gati disa alternativa të thjeshta, që të mos kërkosh ide pikërisht kur fiket ekrani:

  • Letër, lapsa dhe materiale për vizatim.
  • Libra, gjëegjëza ose lojëra me fjalë.
  • Kuba, pazëlla ose lojëra tavoline që i keni tashmë.
  • Një shëtitje, kërcim me muzikë ose lojë me lëvizje në shtëpi.
  • Një punë të përbashkët, si ujitja e luleve ose palosja e rrobave.

Zgjidh sipas hapësirës, motit dhe energjisë që keni. Lëre fëmijën të propozojë dhe të merret edhe vetë me diçka që i pëlqen.

Vendosni rregulla bashkë dhe jep shembullin tënd

Pyeti fëmijët cilat momente duan të kaloni bashkë dhe çfarë i pengon. Me më të vegjlit, përdor fjali të shkurtra e konkrete. Me më të rriturit, dëgjo edhe nevojat për shkollën, shoqërinë dhe interesat e tyre.

Shkruajeni marrëveshjen me fjalë që tregojnë çfarë do të bëni: telefonat rrinë mënjanë gjatë vaktit; pas programit zgjedhim një aktivitet tjetër; kur dikush na flet, ndalojmë dhe e dëgjojmë. Bisedo edhe me të rriturit e tjerë që kujdesen për fëmijët.

Zbatoje marrëveshjen edhe vetë. Kur të duhet telefoni për punë ose një detyrë praktike, shpjego shkurt çfarë po bën dhe pastaj lëre mënjanë. Nëse e shkel zakonin, pranoje dhe rifillo. Fëmija mund të shohë edhe si e korrigjon sjelljen tënde.

Rishikojeni rutinën kur ndryshojnë oraret ose nevojat. Pyet çfarë funksionoi dhe çfarë duhet thjeshtuar. Mbaj si synim më shumë kohë për gjërat që familja juaj dëshiron të bëjë bashkë, pa e kthyer çdo përdorim ekrani në shkak faji.

ekranet prindërimi rutina familja

Burimet

Lexo edhe

Një prind dhe një fëmijë shohin së bashku një tablet, pranë librave dhe lodrave.
Ekranet dhe fëmijët

Sa kohë para ekranit është e përshtatshme për një fëmijë?

Sipas OBSH-së, nën 2 vjeç nuk rekomandohet qëndrimi ulur para ekranit; në moshën 2–4 vjeç kufiri është 1 orë në ditë, mundësisht më pak. Për fëmijët më të mëdhenj, AAP-ja thekson edhe përmbajtjen, gjumin, lëvizjen dhe marrëdhëniet.

3 min lexim
Një prind lexon një tregim pranë shtratit të një fëmije në një dhomë të qetë në mbrëmje.
Foshnjat dhe fëmijët e vegjël

Sa orë gjumë i duhen një fëmije sipas moshës?

Fëmijëve u duhen 12–16 orë gjumë në moshën 4–12 muajsh, 11–14 në 1–2 vjeç, 10–13 në 3–5 vjeç, 9–12 në 6–12 vjeç dhe 8–10 në 13–18 vjeç. Këto janë orët gjithsej brenda 24 orëve, bashkë me gjumin e ditës.

3 min lexim
Një prind dhe një fëmijë shohin bashkë një libër me ilustrime në një kënd të qetë leximi.
Shkolla dhe mësimi

Si ta ndihmosh fëmijën të mësojë të lexojë?

Lexoji fëmijës çdo ditë, ndihmoje të lidhë shkronjat me tingujt dhe bisedoni për tregimet. Mbaji ushtrimet të shkurtra, mos e detyro dhe fol me mësuesin kur vëren vështirësi.

4 min lexim