A mund të bëjmë disa detyra njëkohësisht me të njëjtën vëmendje?

A mund t’u japësh të njëjtën vëmendje disa detyrave?

Është mit se mund të bësh disa detyra të vështira njëkohësisht me të njëjtën vëmendje dhe pa humbur në cilësi. Është e vërtetë se disa veprime të thjeshta, të ushtruara mirë, mund të bashkëjetojnë. Dallimi varet nga sa përqendrim kërkon secila punë dhe sa e pengojnë ato njëra-tjetrën.

Kur shkruan një mesazh ndërsa përpiqesh të ndjekësh një shpjegim të ndërlikuar, shpesh e zhvendos vëmendjen mes tyre. Fakti që i mban të hapura të dyja veprimtaritë nuk do të thotë se po i përpunon të dyja njësoj mirë.

Një rishikim kërkimor nga Iring Koch dhe bashkautorët, në revistën Psychological Bulletin, përmbledh prova se kryerja e disa detyrave shpesh e ul performancën krahasuar me kushtet përkatëse kur kryhet një detyrë. Megjithatë, studiuesit dallojnë kryerjen e detyrave paralelisht nga kalimi i njëpasnjëshëm mes tyre.

Çfarë ndodh kur kalon nga një detyrë te tjetra?

Ndërrimi i detyrës kërkon përshtatje mendore. Duhet të ndryshosh qëllimin dhe të përdorësh rregullat që i përkasin punës së re. Kur kthehesh te puna e mëparshme, mund të të duhet të kujtosh edhe ku e le.

Për shembull, po harton një përgjigje me shkrim dhe ndërpret punën për të zgjidhur një llogari. Kur rikthehesh, duhet të kapësh sërish fillin e fjalisë dhe arsyen pse po e shkruaje. Kjo është një mënyrë e përditshme për ta kuptuar koston e ndërrimit.

Shoqata Amerikane e Psikologjisë përmbledh eksperimente ku pjesëmarrësit përgjigjeshin më ngadalë pas ndërrimit të detyrës sesa kur përsëritnin të njëjtën detyrë. Koha për përgatitje e zvogëlonte këtë dallim, por nuk e zhdukte. Detyrat më të ndërlikuara ose më pak të njohura mund ta vështirësojnë kalimin.

Pse vëmendja ka kufij?

Nuk mjafton që sytë të shohin ekranin dhe veshët të dëgjojnë një bisedë. Edhe kuptimi i informacionit, zgjedhja e përgjigjes dhe kontrolli i veprimit kërkojnë përpunim. Disa prej këtyre proceseve mund të pengojnë njëri-tjetrin kur kërkojnë të njëjtët mekanizma mendorë.

Rishikimi në Psychological Bulletin i shpjegon vështirësitë përmes kufizimeve në faza të caktuara të përpunimit, kontrollit të vëmendjes dhe ndikimit të ushtrimit. Pra, nuk ka një shpjegim të vetëm për çdo kombinim detyrash.

Prandaj, mos e mat suksesin vetëm me ndjesinë se je i zënë. Pyet veten: a e kuptove shpjegimin, a e përfundove saktë mesazhin dhe a u desh të ktheheshe pas? Këto pyetje të ndihmojnë të dallosh përparimin nga lëvizja e shpeshtë mes punëve.

Kur mund të bashkëjetojnë veprimet automatike?

Një veprim bëhet më automatik kur e ushtron aq sa nuk ke nevojë të mendosh me hollësi për çdo hap. Për shembull, palosja e peshqirëve ndërsa zhvillon një bisedë të lehtë mund të kërkojë më pak përpjekje sesa shkrimi i një teksti ndërsa dëgjon udhëzime të reja.

Një rishikim në Advances in Cognitive Psychology tregon se ushtrimi mund ta zvogëlojë pengesën mes detyrave. Nën kushte të veçanta, disa procese automatizohen; ushtrimi mund të përmirësojë edhe bashkërendimin e detyrave. Kjo nuk provon se çdo punë mund të bëhet automatike ose se çdo kombinim funksionon pa kosto.

Përshtate mënyrën e punës me kërkesat e saj:

• Jepi përparësi një detyre kur mëson diçka të re ose zgjidh një problem të vështirë.
• Mbyll njoftimet që të shtyjnë të ndërrosh vazhdimisht punë.
• Para një ndërprerjeje, shëno ku mbete dhe çfarë do të bësh më pas.
• Bashko veprime të thjeshta vetëm kur mund ta ndjekësh mirë rezultatin e secilit.

Nëse biseda bëhet e ndërlikuar, ndalo për pak palosjen. Përdor vështirësinë e çastit si udhërrëfyes për vëmendjen tënde.