Çfarë janë cookies në internet dhe çfarë ruajnë?
3 min lexim Publikuar më Përditësuar më
Çfarë janë cookies dhe çfarë ruajnë?
Cookies janë të dhëna të vogla që një faqe interneti ruan në shfletuesin tënd. Kur ti dërgon kërkesa të tjera te ajo faqe, shfletuesi mund t’ia kthejë këto të dhëna. Kështu, faqja mund të kujtojë se ke hyrë në llogari ose se ke zgjedhur një gjuhë të caktuar.
Një cookie zakonisht përmban një emër dhe një vlerë. Vlera mund të jetë një preferencë ose një kod identifikues. Krahas tyre, shfletuesi mban rregulla që përcaktojnë afatin e ruajtjes dhe rastet kur mund ta dërgojë cookie-n.
- Hyrjen në llogari: një kod që e lidh shfletuesin me seancën tënde.
- Preferencat: gjuhën ose pamjen e zgjedhur.
- Shportën e blerjeve: të dhëna ose një identifikues që ndihmon faqen të kujtojë produktet.
- Gjurmimin: një identifikues që ndihmon në lidhjen dhe analizimin e vizitave.
Jo çdo informacion që lidhet me ty ndodhet brenda cookie-t. Shpesh, ajo mban vetëm kodin, ndërsa faqja ruan të dhënat përkatëse në serverin e vet.
Cookies të palës së parë dhe të palëve të treta
Cookies të palës së parë lidhen me sajtin që po viziton. Për shembull, një dyqan mund t’i përdorë që të kujtojë hyrjen tënde ose zgjedhjet gjatë vizitës. Termi anglisht është first-party cookies.
Cookies të palëve të treta lidhen me një sajt tjetër nga ai që shfaqet në shiritin e adresës. Kjo mund të ndodhë kur faqja përfshin përmbajtje ose shërbime nga jashtë, si reklama apo një mjet hyrjeje në llogari. Termi anglisht është third-party cookies.
Ky dallim përshkruan marrëdhënien me sajtin që ke hapur. Nuk tregon vetvetiu nëse një cookie është e dobishme apo ndërhyrëse. Edhe cookies të palës së parë mund të përdoren për analiza dhe gjurmim. Ato të palëve të treta mund të mbështesin edhe funksione si hyrja e përbashkët në disa sajte.
Si funksionojnë hyrja, afati dhe gjurmimi?
Kur hyn në një llogari, faqja mund të vendosë një cookie me një identifikues seance. Kur hap një faqe tjetër brenda saj, shfletuesi e dërgon këtë kod. Serveri e kontrollon dhe të njeh si përdorues të identifikuar. Pra, ky mekanizëm nuk kërkon që cookie të përmbajë vetë fjalëkalimin tënd.
Cookies e seancës lidhen me seancën e shfletimit. Zakonisht mbarojnë kur ajo përfundon, por rikthimi i seancës nga shfletuesi mund t’i rikthejë edhe ato. Cookies me afat mund të mbeten mes vizitave, deri në skadim ose derisa ti t’i fshish.
Për gjurmim, një shërbim mund të përdorë një identifikues për të lidhur vizitat e të njëjtit shfletues. Nëse shërbimi shfaqet në disa sajte dhe shfletuesi e lejon këtë përdorim, ai mund të lidhë aktivitetin mes tyre. Kjo ndihmon në analizimin e interesave dhe përshtatjen e reklamave.
A janë cookies viruse dhe si t’i menaxhosh?
Cookies janë të dhëna, jo programe që ekzekutohen. Ato nuk janë vetvetiu viruse apo programe keqdashëse dhe nuk mund të hapin skedarët e tu. Megjithatë, përdorimi i tyre për gjurmim prek privatësinë. Gjithashtu, një identifikues hyrjeje i vjedhur mund të rrezikojë llogarinë tënde.
Për t’i menaxhuar, hap cilësimet e privatësisë së shfletuesit. Kërko pjesën për cookies dhe të dhënat e sajteve. Aty mund të fshish të dhënat e ruajtura ose të kufizosh cookies të palëve të treta; mundësitë ndryshojnë sipas shfletuesit.
Kur fshin cookies, disa faqe mund të të kërkojnë të hysh përsëri dhe të zgjedhësh sërish preferencat. Bllokimi mund të pengojë disa funksione të përfshira nga shërbime të tjera. Provo ndryshimet dhe kontrollo nëse faqet që përdor vazhdojnë të punojnë siç të duhet.
Burimet
-
Using HTTP cookiesMDN Web Docs
-
Third-party cookiesMDN Web Docs
-
Cookies - Information that websites store on your computerMozilla Support